Günlük Fikirler Yazılar

Mülazımlık Nedir? Siyaset Bilimi Perspektifiyle Derinlemesine Bir Analiz Güç, kurumlar ve toplumsal düzen üzerine kafa yoran biri olarak, bazen küçük bir terimin büyük etkilerini fark edersiniz. “Mülazımlık” da işte öyle bir kavramdır. Sıradan bir bürokratik pozisyon gibi görünse de, siyaset bilimi açısından ele alındığında, devletin işleyişi, iktidar ilişkileri ve yurttaşlık hakkındaki önemli ipuçlarını barındırır. Peki, mülazımlık ne demek ve modern siyasal sistemlerdeki işlevi nedir? Bu yazıda, mülazımlığı tarihsel ve kurumsal bağlamda, iktidar, kurumlar, ideolojiler ve demokratik katılım çerçevesinde tartışacağız. Mülazımlık Kavramının Tarihçesi Mülazımlık, kökeni Osmanlı bürokrasisine dayanan bir kavramdır. Osmanlı’da “mülazım”, devletin çeşitli hizmetlerinde görev yapan memur ya da subay…

Folklor Değer Ne Demek? Giriş: Folklorun Tanımına Kısa Bir Bakış Folklor, halkın ortak kültürel mirasını, geleneklerini, inançlarını, halk edebiyatını, şarkılarını, masallarını, danslarını, örf ve adetlerini, kısacası toplumun ruhunu yansıtan her türlü öğeyi kapsayan bir kavramdır. Bu kavramı, günümüzün dijital çağında, kaybolan bir miras ya da modernleşmiş bir halk kültürü olarak görmek de mümkündür. Ancak, folklorun sadece geçmişle sınırlı olmadığını, bugünü de şekillendiren bir güç olduğunu unutmamak gerekir. Bu yazıda, folklorun ne olduğunu, folklorun değerlerinin neler içerdiğini, bu değerlerin hayatımızdaki yeri ve önemi hakkında merak edilen soruları basit ve anlaşılır bir şekilde ele alacağım. Bir Eskişehirli olarak, gündelik dilde konuşarak, hem…

En Çok Gaz Yapan Yiyecek Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir Bakış Herkesin yaşadığı o an: Toplu taşıma aracında, ya da bir toplantı sırasında, karnınızda bir şeyler dönerken aniden herkesin bakışları size doğru çevrilir. Kimse sesli bir şey söylemez ama hissettiğiniz gerginlik, “Bunu kim yaptı?” sorusunun havada uçuştuğunu hissettiren bir hal alır. Gaz yapmak, evet, hepimizin zaman zaman deneyimlediği, ama genellikle çok da konuşmak istemediğimiz bir konu. Ancak, bu durumun toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle nasıl bir bağlantısı olduğunu hiç düşündünüz mü? Bugün, “En çok gaz yapan yiyecek nedir?” sorusuna odaklanırken, bu evrensel deneyimi bir adım…

Dünyanın En Büyük Gorili Nedir? İleriye Dönük Bir Perspektif Giriş Dünyanın en büyük gorili nedir? Bu soru, belki de çoğumuzun zihninde garip bir şekilde yankı uyandırabilir. Ancak bu soruyu sorarken aslında sadece fiziksel büyüklükten bahsetmediğimizi, insanlık için daha derin bir anlam taşıdığını da unutmamamız gerekiyor. Eğer bu soruyu 5-10 yıl sonra kendime sorarsam, cevaplarım ne olur? Belki teknoloji, belki toplum, belki de çevremizdeki dünya bizi o kadar etkileyebilir ki, bu sorunun cevabı hayatımızın her anına dokunur. Benim gözümde, “dünyanın en büyük gorili”, sadece bir hayvan ya da fiziki bir kavram değil. Aynı zamanda, toplumumuzu, ilişkilerimizi, işimizi şekillendiren, bazen de korku…

Diyanet’e Göre Forex Caiz Midir? Giriş: Forex Nedir? Son yıllarda finansal piyasalarda en çok konuşulan konulardan biri de Forex (Foreign Exchange) piyasası. Türkçeye “döviz ticareti” olarak çevrilebilecek olan Forex, bir ülkenin para biriminin başka bir ülkenin para birimiyle değiş tokuş yapılması esasına dayanır. Yani, Euro’yu alıp Dolar’a çevirmek, Türk Lirası ile Yen almak gibi işlemler, Forex piyasasında günlük işlerdir. Bu piyasa, normalde döviz bürolarından ya da bankalardan yapılan işlemlerden çok daha büyük ve global bir ölçekte işler. Hem bireysel yatırımcılar hem de büyük finansal kuruluşlar bu piyasada işlem yapar. Ancak, Forex piyasasında işlem yapmanın dinî açıdan caiz olup olmadığı ise,…

Denizci Asker Ne Denir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Toplumda “Denizci Asker Ne Denir?” Sorusu Sosyal yapımızdaki dilin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adaletle olan ilişkisi, her an etrafımızda karşımıza çıkıyor. Özellikle, askerlik gibi toplumsal bir normu tanımlayan kavramlarda bu ilişkiler daha da belirginleşiyor. “Denizci asker ne denir?” sorusu, sadece askeri bir unvan olmanın ötesinde, toplumsal algılar, cinsiyet rolleri ve çeşitlilikle bağlantılı önemli bir sorudur. Çünkü bu basit bir tanımlamanın ötesinde, toplumsal yapıyı ve bireylerin bu yapıya nasıl uyum sağladıklarını da gösterir. Toplumsal Cinsiyet ve Askerlik Türkiye’de askerlik, özellikle erkek kimliğiyle özdeşleştirilmiş bir kavramdır. Çocukluktan itibaren…

Giriş: Yaş ve Algının Felsefesi Bir çocuk parkında, küçük bir grup arkadaş bir video oyunu hakkında tartışıyordu. Birisi, “It kaç yaş ve üzeri?” diye sordu. Basit bir soru gibi görünüyor ama aniden kafamda bir felsefi sorgulama belirdi: Yaşın ve sınırların ölçülmesi gerçekten yalnızca biyolojik veya hukuki midir, yoksa etik, epistemolojik ve ontolojik boyutları da var mıdır? Her yaş sınırı, toplumsal normları ve bireysel deneyimleri şekillendirir. Bu yazıda, “It kaç yaş ve üzeri?” sorusunu üç felsefi perspektiften inceleyerek, yaş kavramının yalnızca sayı değil, aynı zamanda bir değer ve anlam sorunu olduğunu tartışacağım. Ontolojik Perspektif: Yaş ve Varlık Ontoloji Nedir? Ontoloji, varlık…

374 Numara: Bir Otobüs Yolculuğunun Ardında Yatanlar Kayseri’de yaşayan biri için otobüsler, hayatın rutin parçalarından biridir. Gündelik bir olay gibi görünüyor, değil mi? Otobüs durakları, insanlar, her sabah varmak zorunda olduğum okullar, işyerleri… Ama bir otobüs var ki, hep daha derin anlamlar taşıdı benim için. 374 numaralı otobüs. Gidilen yeri düşünmek bile bende karışık duygulara yol açıyor. Çünkü bir zamanlar, o otobüse binmek, hayatımda önemli bir dönüm noktasına yaklaşmak gibiydi. 1. İlk Kez O Otobüse Bindiğimde Hayatımda her şey, çok hızlı bir şekilde değişiyordu. Hani bazen bir şeyin kararını vermek zor olur, ama o kararın seni başka bir hayata taşıyacağına…

İçten Bir Başlangıç: Kaynakların Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Kaynaklar sınırlıysa, her karar bir fırsat maliyeti taşır. Sabah kahvaltısında hangi besini seçeceğinizden, bir şirketin sermayesini hangi projeye tahsis edeceğine kadar her seçim, başka bir fırsatın vazgeçilmesi anlamına gelir. Bu evrensel ekonomik gerçeklik, “etkin pişmanlık nereye ödenir?” gibi spesifik bir soruyu düşündüğümüzde bile karşımıza çıkar. Sadece bir ekonomist değil, hayatında seçim yapmanın vazgeçilmez olduğu herkes için bu soru, mikro ve makro düzeyde, hatta davranışsal alışkanlıklarımızın derinliklerinde yankı bulur. Ekonomi; bireylerin, firmaların ve devletlerin kıt kaynaklar arasında denge kurma çabasıdır. Bu dengeyi bozan, yeniden kurmaya çalışan veya sorgulayan bir kavram da etkin pişmanlıktır.…

İnternet Olmadan Bağlı Ne Demek Telefon? Teknolojinin hayatımıza girmesiyle birlikte, günlük yaşamda sıkça karşılaştığımız bir terim haline geldi: “İnternet olmadan bağlı olmak”. Peki, internet yokken bağlı olmanın telefonlarla ne ilgisi var? Hadi gelin, bu terimi biraz daha yakından inceleyelim. 1. İnternetsiz Bağlantı: Nasıl Çalışır? Eskişehir’de, gündüzleri üniversitede çalışırken, akşamları ise telefonumu elimden düşürmediğimi düşünürsek, telefonlar ne kadar önemli bir hale geldi. Ancak, çoğu insan için telefonlar, yalnızca internetle çalıştığında kullanılır; sosyal medyada gezmek, mesajlaşmak, film izlemek gibi. Peki ya internet yokken, telefonun bağlantısı nasıl bir anlam taşıyor? Aslında telefonlar, yalnızca internetle değil, birçok farklı bağlantı türüyle de “bağlı” olabilirler. İnternetsiz…